Cung ứng thuốc cuối năm: doanh nghiệp dược chống đứt nguồn thế nào

Để không đứt nguồn thuốc trong mùa Đông Xuân và kỳ nghỉ Tết Đinh Mùi 2027, doanh nghiệp dược và nhà thuốc nên chốt kế hoạch dự trữ ngay từ tháng 11: xác định nhóm thuốc có nguy cơ thiếu, đặt hàng sớm với nhà cung cấp hợp pháp, kiểm tra điều kiện bảo quản và giữ giá ổn định. Cơ quan quản lý cũng đang theo dõi sát: ngày 1/10/2026, Cục Quản lý Dược cho biết đang rà soát nguồn cung một số thuốc, trong đó có thuốc điều trị ung thư và dược chất phóng xạ.

Tín hiệu từ cơ quan quản lý quý 4/2026

Tại họp báo chính sách y tế quý 4/2026, ông Nguyễn Thành Lâm, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược, cho biết số đăng ký lưu hành của nhóm thuốc hóa dược và thuốc phóng xạ vẫn đầy đủ. Theo VietnamPlus đưa tin ngày 1/10/2026, khi bệnh viện thiếu thuốc, nguyên nhân có thể nằm ở khâu đấu thầu, mua sắm và lập kế hoạch, và Cục cho rằng các bệnh viện cần chủ động mua sắm.

Bối cảnh của phát biểu này là việc báo chí phản ánh một số nơi thiếu dược chất phóng xạ cho chụp PET/CT; có nơi có máy nhưng không đủ dược chất để vận hành, khiến người bệnh ung thư phải sang tỉnh khác. Điểm mới được Cục nêu là việc sử dụng thuốc sẽ được rà soát theo từng cấp khám, chữa bệnh, ưu tiên bảo đảm danh mục thuốc ở tuyến ban đầu.

Bài học từ mùa Tết trước

Cách cơ quan quản lý chỉ đạo dịp Tết Bính Ngọ 2026 là tham chiếu tốt cho năm nay. Theo VnEconomy ngày 27/1/2026, Cục Quản lý Dược gửi văn bản tới Sở Y tế, bệnh viện trực thuộc Bộ, cơ sở sản xuất, nhập khẩu, các hội, hiệp hội dược và Tổng công ty Dược Việt Nam với các yêu cầu chính:

Văn bản năm ngoái được phát hành chưa đầy một tháng trước Tết. Doanh nghiệp chờ đến lúc đó mới hành động sẽ khó xoay xở vì thời gian nhập khẩu, sản xuất và giao hàng đều cần nhiều tuần.

Lập danh sách thuốc có nguy cơ thiếu

Mỗi cơ sở nên có một danh sách theo dõi riêng, thay vì đối xử mọi mặt hàng như nhau. Các tiêu chí gợi ý:

• Thuốc chỉ có một hoặc hai nguồn cung, đặc biệt là thuốc nhập khẩu.
• Thuốc cần bảo quản lạnh hoặc có hạn dùng ngắn.
• Thuốc có nhu cầu tăng theo mùa: thuốc hô hấp, hạ sốt, bù nước điện giải, thuốc tim mạch khi trời lạnh.
• Thuốc cấp cứu tuy bán ít nhưng không thể thiếu.
• Mặt hàng từng bị chậm giao trong 12 tháng qua.

Với từng mặt hàng trong danh sách, ghi rõ tồn hiện tại, mức tiêu thụ bình quân, thời gian giao hàng của nhà cung cấp và lượng dự trữ tối thiểu cho kỳ nghỉ.

Đặt hàng và hợp đồng

Đặt hàng sớm là nguyên tắc chung, nhưng đặt quá nhiều lại gây đọng vốn và rủi ro hết hạn sau Tết. Cách cân bằng là chia đợt giao, thỏa thuận với nhà cung cấp lịch giao cố định trước kỳ nghỉ và một kênh liên lạc khẩn trong những ngày nghỉ. Doanh nghiệp phân phối nên xác nhận với nhà sản xuất, nhà nhập khẩu về kế hoạch nghỉ Tết của họ để tránh bị động.

Chỉ mua từ cơ sở đủ điều kiện kinh doanh dược và kiểm tra pháp lý nguồn hàng là yêu cầu được nhắc lại mỗi mùa Tết. Khi thị trường khan hàng, các lời chào hàng giá rẻ bất thường từ nguồn lạ là kênh thuốc giả dễ len vào nhất.

Bảo quản trong kỳ nghỉ dài

Kho đóng cửa nhiều ngày mà vẫn chứa thuốc cần nhiệt độ kiểm soát là tình huống dễ phát sinh sự cố. Các việc nên làm trước kỳ nghỉ:

1. Kiểm tra, hiệu chuẩn thiết bị ghi nhiệt độ, độ ẩm; bật cảnh báo qua điện thoại nếu hệ thống hỗ trợ.
2. Kiểm tra máy phát điện dự phòng, nhiên liệu và quy trình chuyển nguồn.
3. Phân công người trực có thể đến kho khi có cảnh báo.
4. Rà lại hạn dùng, đưa lô gần hết hạn ra bán trước theo nguyên tắc hết hạn trước xuất trước.

Bài về xây dựng chuỗi cung ứng dược phẩm an toàn trình bày kỹ hơn về kiểm soát nhiệt độ trong kho và vận chuyển.

Nhân sự trong những ngày nghỉ

Kế hoạch dự trữ chỉ hiệu quả khi có người vận hành. Nhà thuốc cần xếp lịch trực để luôn có người phụ trách chuyên môn hoặc người được ủy quyền hợp lệ trong giờ mở cửa. Doanh nghiệp phân phối nên công bố trước cho khách hàng số điện thoại đặt hàng khẩn và khung giờ giao hàng trong kỳ nghỉ. Một bảng liên lạc gồm nhà cung cấp chính, đơn vị vận chuyển, kỹ thuật điện lạnh và đầu mối Sở Y tế giúp xử lý sự cố nhanh hơn nhiều so với tìm kiếm lúc nước đến chân.

Giữ giá và minh bạch

Yêu cầu quản lý giá trong kỳ nghỉ dài và không lợi dụng dịch bệnh để tăng giá được nhấn mạnh trong văn bản dịp Tết năm trước. Ngoài nghĩa vụ pháp lý, niêm yết giá rõ ràng và ổn định còn giữ uy tín lâu dài với khách hàng quen, điều quan trọng hơn khoản chênh lệch ngắn hạn.

Chất lượng không được đánh đổi vì tiến độ

Áp lực giao hàng cuối năm dễ khiến khâu kiểm tra bị rút gọn. Cơ quan quản lý yêu cầu nhà sản xuất tuân thủ quy trình kiểm soát chất lượng và xuất xưởng trong mọi tình huống, và các Trung tâm Kiểm nghiệm được huy động tăng lấy mẫu. Bài quy trình kiểm định chất lượng thuốc nhắc lại các bước không nên bỏ qua.

Bài viết tổng hợp từ thông tin công khai đến giữa tháng 11/2026. Văn bản chỉ đạo cho dịp Tết Đinh Mùi 2027 có thể được ban hành sau; doanh nghiệp nên theo dõi Cục Quản lý Dược và Sở Y tế địa phương.