Bán thuốc online theo Nghị định 163/2025: điều kiện cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp dược muốn bán thuốc qua website, ứng dụng hoặc gian hàng trên sàn thương mại điện tử phải đăng công khai Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược, chứng chỉ hành nghề của người chịu trách nhiệm chuyên môn và thông tin đầy đủ của từng thuốc, theo Nghị định 163/2025/NĐ-CP. Phạm vi thuốc được bán theo phương thức này là thuốc không kê đơn, trừ thuốc kiểm soát đặc biệt và thuốc hạn chế bán lẻ. Mùa mua sắm cuối năm với các đợt khuyến mãi lớn là thời điểm các cơ sở nên rà soát lại gian hàng trực tuyến của mình.

Khung pháp lý hiện hành

Luật Dược sửa đổi năm 2024 lần đầu đặt nền cho kinh doanh dược theo phương thức thương mại điện tử, và Nghị định 163/2025/NĐ-CP quy định chi tiết. Theo VnBusiness (2/2025), từ ngày 1/7/2025 cơ sở kinh doanh dược được bán thuốc không kê đơn theo phương thức thương mại điện tử, trừ thuốc phải kiểm soát đặc biệt và thuốc thuộc danh mục hạn chế bán lẻ.

Điều đó cũng có nghĩa: thuốc kê đơn không nằm trong phạm vi được rao bán trực tuyến. Một gian hàng đăng bán thuốc kê đơn, dù có kèm dòng "cần đơn bác sĩ", vẫn là rủi ro pháp lý lớn cho chủ cơ sở.

Ba nhóm thông tin bắt buộc công khai

Tạp chí Luật sư Việt Nam (7/2025) tóm tắt các yêu cầu của Nghị định 163/2025 như sau:

Hai nhóm đầu phải hiển thị trên ứng dụng, website hoặc gian hàng. Thông tin thuốc phải đặt trong chuyên mục riêng, không lẫn với sản phẩm không phải thuốc như mỹ phẩm hay thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Tất cả cần đầy đủ, rõ ràng, dễ thấy và dễ đọc. Cơ sở chịu trách nhiệm về tính chính xác và hợp pháp của thông tin, hình ảnh đăng tải.

Chuỗi nhà thuốc và sàn thương mại điện tử

Với chuỗi nhà thuốc, thông tin công khai phải bao gồm cả cơ sở tổ chức chuỗi và từng nhà thuốc trong chuỗi tham gia bán trực tuyến. Một chuỗi có hàng trăm điểm bán sẽ phải quản lý dữ liệu giấy phép, chứng chỉ của từng điểm, cập nhật mỗi khi thay người phụ trách chuyên môn.

Khi bán trên sàn, cơ sở phải cung cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược và thông tin đăng ký lưu hành hoặc giấy phép nhập khẩu cho đơn vị vận hành sàn trước khi đăng ký dịch vụ, để sàn kiểm tra, giám sát. Trong quá trình góp ý dự thảo đầu năm 2025, đại diện một chuỗi nhà thuốc lớn từng đề nghị làm rõ trách nhiệm hiển thị thông tin khi đơn vị vận hành nền tảng không phải là đơn vị kinh doanh thuốc, như VnBusiness ghi nhận.

Đóng gói và giao hàng

• Bán lẻ: bao bì giao hàng ghi tên, địa chỉ, số điện thoại khách hàng và số điện thoại người tư vấn.
• Bán buôn: bao bì ghi số và ngày cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược của cơ sở bán buôn.

Số điện thoại người tư vấn trên kiện hàng không chỉ là thủ tục. Đó là đầu mối để người mua hỏi lại cách dùng, báo phản ứng bất thường, và là dấu hiệu khách hàng dùng để phân biệt cơ sở hợp pháp với người bán trôi nổi. Việc bảo quản trong quá trình vận chuyển cũng cần được tính đến, nhất là với thuốc yêu cầu nhiệt độ; bài xây dựng chuỗi cung ứng dược phẩm an toàn có thêm phân tích về khâu này.

Danh sách rà soát gian hàng trực tuyến

1. Trang chủ hoặc trang gian hàng hiển thị đủ thông tin Giấy chứng nhận và chứng chỉ hành nghề, không ẩn trong ảnh mờ.
2. Thuốc nằm trong danh mục riêng, tách khỏi mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thiết bị y tế.
3. Không có thuốc kê đơn, thuốc kiểm soát đặc biệt, thuốc hạn chế bán lẻ trong danh sách đăng bán.
4. Mỗi sản phẩm có số đăng ký, hạn dùng và ảnh thực tế, khớp với lô đang có trong kho.
5. Nội dung mô tả bám theo nhãn, tờ hướng dẫn đã được phê duyệt; không phóng đại công dụng.
6. Quy trình đóng gói có bước ghi số điện thoại người tư vấn trên bao bì.
7. Với chuỗi: danh sách nhà thuốc tham gia bán trực tuyến được cập nhật khi mở mới hoặc đóng điểm bán.

Khuyến mãi cuối năm: nơi dễ vấp nhất

Các đợt giảm giá cuối năm khiến đội marketing muốn đẩy mạnh nội dung. Một số lỗi thường gặp: dùng hình ảnh người bệnh "trước – sau", gắn thuốc không kê đơn với lời hứa chữa khỏi, hoặc gom thuốc vào combo chung với thực phẩm chức năng làm mờ ranh giới giữa thuốc và sản phẩm khác. Những nội dung như vậy vừa có thể vi phạm quy định quảng cáo thuốc, vừa trái yêu cầu tách chuyên mục của Nghị định 163/2025.

Cơ sở nên cho người phụ trách chuyên môn duyệt nội dung trước khi đăng, thay vì để bộ phận bán hàng tự quyết. Khung pháp lý chung về đưa sản phẩm ra thị trường có trong bài tư vấn cấp phép và lưu hành sản phẩm y tế.

Nhìn về phía người mua

Quy định công khai thông tin cũng là công cụ cho người tiêu dùng: chỉ cần đối chiếu tên cơ sở, số giấy chứng nhận và chứng chỉ hành nghề là có thể biết mình đang mua ở đâu. Một cơ sở minh bạch thông tin vì thế có lợi thế cạnh tranh thực sự trên môi trường trực tuyến, nơi niềm tin là thứ khó xây nhất. Thông tin trong bài tổng hợp từ báo chí đưa tin về Nghị định 163/2025/NĐ-CP; doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc khi triển khai.